Anası̂r-ı Erbaa — Eser Metni

Mehmet Öğüt

“Anası̂r-ı Erbaa”, evrenin dört temel unsuru olarak kabul edilen ateş, su, hava ve toprak arasındaki karşılıklı etkileşimi, dönüşümü ve gerilimi, malzemenin kendi iradesiyle hareket ettiği bir süreç üzerinden yeniden düşünür. Bu çalışma, elementlerin yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda varoluşsal birer aktör olduğunu öne sürer; her biri kendi kuvveti, yönü ve özerk enerjisiyle eserin oluşumuna müdahale eder.

Serinin başlangıç noktasını oluşturan ateş, senin sanatsal pratiğinde olduğu gibi burada da hem tahrip edici hem de kurucu bir kuvvet olarak belirir. Kağıt üzerinde bıraktığı yanık izleri, klasik anlamda bir kusur değil; elementlerin ortak üretimine açılan bir kapı, bir varoluş izi haline gelir. Ateşin ardından devreye giren su, yanığın etrafında yeni dokular üretir; bazen çatlatır, bazen dağıtır, bazen de izleri yerçekimiyle başka bir yöne taşır.

Hava, hem görünmez hem belirleyici bir unsur olarak müdahale eder: yanığın dumanıyla kurduğu ilişki, kurumayı belirleyen zaman aralıkları, kağıdın yüzeyinde oluşan hafif dalgalanmalar… Tüm bunlar, çalışmayı sadece bir resim olmaktan çıkarıp kendi kendini düzenleyen bir organizmaya dönüştürür. Son aşamada devreye giren toprak, hem fiziksel hem kavramsal bir ağırlık noktası kurar; pas, toz ve tortu benzeri doğal izlerle elementlerin tüm sürecini yüzeye sabitler.

Bu nedenle “Anası̂r-ı Erbaa” bir temsil değil; elementlerin birlikte ürettiği bir eylem alanıdır. Sanatçının müdahalesi ile doğanın rastlantısallığı arasındaki denge, her işte yeniden kurulur. Her bir iz, kontrol ile kontrolsüzlük arasındaki müzakereden doğar; ortaya çıkan sonuç ise ne tamamen insanın ne de tamamen doğanın ürünüdür.

Bu seri, modern çağda unuttuğumuz bir şeyi hatırlatır:
Dünya, insanın değil; elementlerin ortak bir üretimidir.
Ve sanat da bazen yalnızca bu ortak üretime tanıklık etmenin, onu görünür kılmanın bir biçimidir.

​

Anasır-ı Erbaa — Artwork Text

Mehmet Öğüt

“Anasır-ı Erbaa” reinterprets the four classical elements—fire, water, air, and earth—as mutually affecting, transforming, and tension-producing forces within a single material process. In this work, the elements are not passive substances but existential agents, each intervening with its own direction, energy, and autonomy.

As in your broader practice, fire forms the origin point of the series. It appears simultaneously as a destructive and generative force. The burn marks on paper are not treated as flaws but as traces of emergence, openings through which the other elements participate in the making of the work. When water enters the process, it interacts with the charred surface to create new textures—sometimes cracking, sometimes spreading, sometimes pulling pigments downward under its own weight.

Air operates as an invisible yet decisive element: in the movement of smoke, in the timing of drying, in the subtle ripples formed on the paper’s surface. Through these interventions, the work ceases to be a mere image and becomes a self-organizing field, shaped by forces both deliberate and unpredictable. Finally, earth introduces a grounding presence—through rust-like tones, dust, or mineral residues—anchoring the entire elemental encounter onto the surface.

Thus, “Anasır-ı Erbaa” is not a representation but an arena of action where the elements co-produce the work. The balance between intentional artistic intervention and the spontaneity of natural processes is renegotiated in each piece. Every mark emerges from this ongoing dialogue between control and contingency; the final form belongs neither solely to the artist nor wholly to nature.

In a time when the world is increasingly mediated and abstracted, this series recalls a simple truth:
The world is not made by humans alone but by the shared labor of the elements.
And sometimes, art is merely a way of witnessing—and making visible—this collective act of creation.